Het Bastionder is een ondergrondse informatiecentrum dat zich bevindt in Bastion Oranje, dat in 1634 als onderdeel van de Bossche vestingwerken werd gebouwd.

In het informatiecentrum wordt het verhaal verteld over de krijgsgeschiedenis van ‘s-Hertogenbosch en het landschap van het Groene Woud.

Sta oog in oog staan met 500 jaar oude stadsmuren met schietgaten, ervaar het spectaculaire uitzicht over natuurgebied het Bossche Broek en hoor en lees hoe het ook al weer zat met dat stoere maar onbruikbare kanon. 

In1629, was de stad ingenomen door de Staatse legers van prins Frederik Hendrik. De kans was groot dat de Spanjaarden terug zouden keren. Reden om de verdediging van de stad eens goed onder de loep te nemen.

De afstand tussen de bastions Vught (bij het Wilhelminaplein) en Baselaar (Hekellaan) was te groot. Dus kwam er halverwege een nieuw verdedigingswerk voor de plaatsing van zwaar geschut; twee meter dikke muren en daarbovenop een aarden wal. Ook was er op deze winderige plek plaats voor een molen. Midden negentiende eeuw kwam er een dampende olie- en meelfabriek voor in de plaats. Daarna kreeg Bastion Oranje een nieuwe bestemming als stadsparkje.

Sindsdien kun je hier even op adem komen: in het voorjaar genieten van de
duizenden krokussen, in de zomer lekker picknicken onder de monumentale bomen en het hele jaar door een unieke weidse blik over het Bossche Broek. 

Een bijzondere plek, ook onder je voeten.

Bastion Oranje is het laatste bastion dat aan de vesting werd toegevoegd, halverwege tussen de bestaande Bastions Vught en Baselaar omdat de afstand tussen de twee genoemde bastions veel te groot was.

Het bastion vormde een regelmatig, vijfhoekig verdedigingswerk met bekledingsmuren van 2 meter dikte. De daarachter liggende wal met ophogingen voor plaatsing van het geschut en de infanterieschutters, sloot op de hoofdwal aan. Bastion Oranje had een saillanthoek van 90 graden en schouderhoeken van 126 graden, terwijl de ruim 35 meter lange flanken loodrecht op de wal stonden. De facen hadden een lengte van bijna 83 meter terwijl de breedte van de keel 100 meter was.
In feite werd het bastion voor de oude hoofdwal en een rondeel gelegd. Dit rondeel is de basis voor het te bouwen Bastionder.

Tegenwoordig is het bastion gevuld met grond. In 1634 waren alleen de randen met aarde opgehoogd en was een grondmassief voor de molenwerf aangebracht. Bleau tekende een standerdmolen op het bastion. Jaren later brandde deze molen af en werd vervangen door een stellingmolen, de eerste stenen molen van 's-Hertogenbosch. In 1885 werd de grond van het bastion door de gemeente aangekocht, waarna er een parkje werd aangelegd.

Ter plaatse van het Bastion en daarbuiten (vanaf de Kruisbroedershekel tot aan de Grote Hekel) bevond zich aanvankelijk voor de stadsmuur een stuk land dat bebouwd was. Uit historische bron was bekend dat dit voorterrein toegankelijk was via twee poortjes, de Molensteegpoort en de Boertse Poort. Deze poortjes zijn nog zichtbaar op de plattegrond van Jacob van Deventer.

Op het voorterrein was een soort wijkje ontstaan met stedelijke bebouwing waaronder het Adam van Miert-gasthuis. Deze bebouwing is gesloopt in 1542/43 toen de hertog van Gelre de stad bedreigde en alle bebouwing in de onmiddellijke nabijheid van de stad gesloopt werd (deze gebouwen konden eventueel door de vijand als aanvalspost gebruikt worden).

Het voorterrein wordt na de vrede met Gelre niet meer bebouwd. Er worden alleen nog een aantal molens op dit voorterrein geplaatst, het voorterrein wordt vanaf dat moment ook wel het molenerf genoemd. De Molensteegpoort en Boertse Poort blijven in gebruik.